Ruim acht op de tien jongeren volgt nieuws vooral via sociale media (83%). Het gaat hierbij met name om platforms als TikTok, Snapchat, YouTube en Instagram. Vaak zoeken ze niet actief naar nieuws: twee derde van de jongeren komt het vooral toevallig tegen in hun online feed.
In totaal deden 661 jongeren tussen de 12 en 18 jaar oud mee aan het onderzoek. Bijna de helft van hen komt elke dag nepnieuws tegen. Het onderzoek laat zien dat jongeren zich er dus bewust van zijn dat online nepnieuws er is, en daar redelijk nuchter mee omgaan. De meeste jongeren, 4 op de 5, maken zich er weinig zorgen over. De meesten scrollen door als ze op twijfelachtige berichten stuiten.
Dat heeft er ook mee te maken dat veel jongeren vertrouwen hebben in hun eigen vermogen om nepnieuws te herkennen. De helft zegt nepnieuws vaak of altijd te kunnen onderscheiden van echt nieuws. Jongeren letten daarbij vooral op visuele kenmerken, zoals bewerkte beelden of video’s die er onnatuurlijk uitzien.
Herkennen nepnieuws steeds moeilijker
Wel geven jongeren uit het onderzoek aan dat ze mogelijke gevolgen voor anderen of de samenleving zien. Ook geeft een deel van de jongeren aan dat het herkennen van nepnieuws wel steeds moeilijker wordt, met name door realistische AI-beelden.
Volgens de onderzoekers tonen de resultaten aan hoe belangrijk sociale media zijn geworden als nieuwsbron voor jongeren. Dit vraagt volgens de onderzoekers om blijvende aandacht voor digitale geletterdheid, zowel thuis als op school. De uitkomsten sluiten ook aan bij recent onderzoek van Trendbureau Drenthe en Sociaal Planbureau Groningen naar nieuwsgebruik, waaruit blijkt dat veel volwassenen worstelen met de hoeveelheid en betrouwbaarheid van online informatie.
