De recente uitlatingen van Pieter Omtzigt hebben nogal wat stof doen opwaaien. Er was dan ook grote belangstelling voor deze door Diepduik Media in samenwerking net de Groninger Internet Courant (GIC) georganiseerde avond. Deelnemers aan het debat, onder leiding van Edwin Mooibroek, waren Pieter Omtzigt en de Groningse wethouder van ruimtelijke ordening Rik van Niejenhuis (PRO).
Tijdens de avond toonde Pieter Omtzigt een uitstekend ingelezen planoloog, die alle demografische ontwikkelingen voor Groningen en Drenthe heeft bestudeerd. Hij pleitte er uitdrukkelijk niet voor om nu meteen al minder woningen te gaan bouwen. Maar op de wat langere termijn zullen we er toch terdege rekening moeten gaan houden dat er sprake is van een zeer opmerkelijke demografische ontwikkeling.
In Nederland is al sinds de jaren zestig gewaarschuwd voor overbevolking en een bevolkingsexplosie. Maar momenteel is er juist sprake van een onvoorziene ontwikkeling. Niet alleen in Groningen en Nederland, maar in de hele westerse wereld neemt de bevolking af. Onder meer vanwege een daling van het vruchtbaarheidscijfer. Dat heeft in Japan bijvoorbeeld al geleid tot de leegstand van een miljoen woningen.
“We zullen met die ontwikkeling echt rekening moeten gaan houden!”, daar kwam het pleidooi van Omtzigt op neer.
Wethouder Rik van Niejenhuis bestreed de analyse van Omtzigt niet. Hij vond alleen dat het op dit moment niet nodig is om bouwen af te remmen, integendeel. Maar over een jaar of tien, vijftien moeten de plannen wel opnieuw tegen het licht worden gehouden. “Daarom maken we nu geen plannen voor de langere termijn die onomkeerbaar zijn. We willen flexibel blijven, zodat we over een jaar of tien de plannen altijd nog kunnen aanpassen”, zo betoogde hij.
Kansen op groei
Tijdens het gesprek maakte de wethouder daarom onderscheid tussen concrete bouwprojecten en plannen waarvan de uitvoering nog onzeker is. Bij enkele grote gebiedsontwikkelingen rond Groningen zijn al grondexploitaties gestart en is geld uitgegeven. Een aanzienlijk deel van de woningbouwplannen behoort echter tot de zogenoemde ‘zachte planvoorraad’, aldus de wethouder. Die woningen staan nog niet vast: de uitvoering kan worden aangepast aan de toekomstige vraag.
Daarmee betekent een grote hoeveelheid plannen op papier niet automatisch dat alle woningen ook daadwerkelijk worden gebouwd.
Afgestudeerden vasthouden
Een belangrijke mogelijkheid voor Groningen om toch te blijven groeien ligt bij het behouden van hoogopgeleide jongeren. De stad trekt veel studenten, maar een groot deel vertrekt na de opleiding weer. Tijdens het debat werd gesproken over vier van iedere vijf studenten die Groningen uiteindelijk verlaten.
Meer afgestudeerden vasthouden vraagt om voldoende passende banen én aantrekkelijke woonmogelijkheden. Economische ontwikkeling en woningbouw hangen daardoor nauw samen. Bedrijven hebben goed opgeleide medewerkers nodig, terwijl jonge mensen eerder blijven wanneer zij in de regio werk én een woning kunnen vinden.
(Binnenkort komt er een podcast online met het verslag van deze avond op de website van Newsnight)
