Door Merle van der Horst
In plaats van posters staan er nu boeken in de etalage. The Hundred Years’ War on Palestine en Perfect Victims and the Politics of Appeal: de boodschap van Fugitive is eigenlijk heel simpel. Een samenleving waarin sommige mensen belangrijker zijn dan anderen, zal altijd groepen hebben die worden onderdrukt. Of dat nou queer personen of etnische minderheden zijn. Achter de bar van de zaak hangt een grote Palestijnse vlag. Aan Palestina is een hele plank gewijd. Ook is de boekenwinkel een ‘Apartheidvrije Zone’, een initiatief van de activistische beweging BDS Nederland waar Israëlische producten worden geboycot.
Woensdag 7 januari, de dag dat Groningen onder een pak sneeuw van meer dan 15 centimeter verdween, opende Dani voor het eerst de deuren van zijn nieuwe pop-upwinkel en -café. De ruimte waar eerst schimmel op de muren zat is omgetoverd door boekenkasten, politieke posters, maar ook een bar met koffiezetapparaat en een knusse zithoek. Ondanks het weer kwamen er de eerste dag enthousiaste buurtbewoners kijken. “Deze panden staan al lang leeg dus ik denk dat mensen blij zijn dat er weer een winkel zit.”
Dani begon in september met het verkopen van boeken met behulp van zijn bakfiets. Hij stond op verschillende evenementen, zoals de Groninger Marktendag, en heeft een webshop. Fugitive is een ‘radicale boekenwinkel’, vertelt hij. “Ik heb vooral antiautoritaire, anarchistische, feministische en antiracistische boeken die een kritisch wereldbeeld bevorderen en die bijdragen aan het streven naar een betere wereld. Ik verkoop niet zomaar een boek: het is een zorgvuldige selectie.”
Daar loopt het volgens Dani bij zijn collega’s nog weleens mis: “Waar ik me altijd een beetje aan erger bij andere boekenwinkels is dat ze van alles en nog wat verkopen. Ze lijken niet echt principes te hanteren. Je vindt daar ook gewoon racisten in de boekenkast.” Daarmee doelt hij op auteurs zoals politicus Paul Cliteur, voormalig FVD-politicus, die ageerde tegen het excuses voor het slavernijverleden van de Nederlandse regering.
Maar is het niet belangrijk om alle perspectieven aan bod te laten komen in een boekenwinkel? Dani vindt van niet, want het geven van een platform aan die ideeën is schadelijk. “Dat wil niet zeggen dat je het niet beschikbaar moet hebben voor bijvoorbeeld onderzoek, maar je maakt toch een keuze als boekenwinkel. Neutraal zijn is een fabeltje. Je kiest een positie als je boeken in de schappen legt. Je zegt: dit is oké om te verkopen. Dit is oké om te verkondigen.”
Dani is helder: hij hoeft mensen niet te overtuigen of hun gedachten te veranderen. Hij wil een soort huiskamer worden voor mensen die geïnteresseerd zijn in dit gedachtengoed, en die een plek misten waar ze deze boeken kunnen kopen. “Ik wil op een gegeven moment ook filmavonden of boekenclubs hier organiseren”, vertelt hij. “Het moet een plek worden vol kennisdeling en ontmoeting.” Ook wil hij de nu nog veelal Engelse collectie aanvullen met Nederlandse werken en een podium geven aan lokale kunstenaars.
Als Dani één boek uit zijn collectie moet kiezen die elke Nederlander zou moeten lezen, dan kiest hij Witte Onschuld van Gloria Wekker. “Ik denk dat de meeste mensen zich er niet bewust van zijn hoe diep racistisch de Nederlandse samenleving is”, vertelt hij. “Ik denk dat Nederland het lastig vindt om in de spiegel te kijken. Het moet allemaal wel gezellig blijven.”
Vooralsnog is Fugitive Books geen lang leven beschoren aan de Korreweg: als het aan de eigenaar van het pand ligt, gaat het gebouw tegen de vlakte. Het liefst wil Dani dan naar een permanente plek, want dit soort boekenwinkels zijn belangrijk. “Als mensen in aanraking komen met deze ideeën dan is het onvermijdelijk dat ze geïnspireerd worden.”
