Het Rijk heeft voor de kercentrale twee locaties in beeld: de Emmapolder en het huidige terrein van de Eemscentrale van ENGIE. Beide locaties vragen tijdens de bouw naar verwachting ongeveer vijftien jaar lang 70 tot 100 hectare werkruimte. Dat is maximaal een kwart van de beschikbare ontwikkelruimte in de Oostpolder. Die grond is in die periode niet beschikbaar voor andere bedrijven en energieprojecten, stelt Groningen Seaports.
Leveringszekerheid mogelijk in gevaar
De keuze voor het ENGIE-terrein kan gevolgen hebben voor de elektriciteitsvoorziening in Nederland, blijkt uit het onderzoek. Om ruimte te maken voor de kerncentrales kan de bestaande Eemscentrale van 1,8 gigawatt tussen 2028 en 2031 stapsgewijs worden gesloten. De nieuwe kerncentrales leveren naar verwachting niet vóór 2040 elektriciteit.
Daardoor kan minstens tien jaar lang 1,8 gigawatt aan regelbaar vermogen wegvallen. Dat gebeurt juist in een periode waarin volgens netbeheerder TenneT landelijk steeds minder regelbaar vermogen beschikbaar is. Het eerder sluiten van de Eemscentrale kan daardoor gevolgen hebben voor de leveringszekerheid in heel Nederland.
Waterstofnetwerk kan vertraging oplopen
Ook de ontwikkeling van waterstof in de Eemshaven kan worden geraakt. De haven werkt aan een energiesysteem waarin windenergie op zee, waterstofproductie en -import, energieopslag en energie-intensieve industrie elkaar versterken.
Een gepland tracé voor nieuwe waterstofinfrastructuur loopt over het huidige ENGIE-terrein. Bij de bouw van kerncentrales moet deze infrastructuur mogelijk worden verplaatst of via een andere route worden aangelegd. Volgens het onderzoek kan dat leiden tot flinke vertraging en hogere kosten. Ook andere geplande investeringen kunnen daardoor vertraging oplopen.
Concurrentie om ruimte op het elektriciteitsnet
Kernenergie en windenergie op zee kunnen ook met elkaar concurreren om capaciteit op het elektriciteitsnet. Volgens TenneT kunnen twee kerncentrales zonder grote extra investeringen worden aangesloten op het toekomstige hoogspanningsnet. Daarbij wordt wel uitgegaan van 6,6 gigawatt aan windenergie op zee en een sterke groei van de lokale elektriciteitsvraag in de Eemshaven.
Als meer windenergie op zee aan land komt of de lokale vraag minder hard groeit dan verwacht, kan alsnog een tekort aan netcapaciteit ontstaan. Dat kan gevolgen hebben voor de afspraken uit Nij Begun. Daarin hebben het Rijk en de regio afgesproken dat minstens een derde van de nog te realiseren windenergie op zee in de provincie Groningen aan land komt.
Havenbedrijf: energiesysteem als geheel moet leidend zijn
Groningen Seaports vindt dat nieuwe energiebronnen moeten aansluiten bij de bestaande plannen en afspraken voor de Eemshaven. Het havenbedrijf wil een energiesysteem waarin windenergie op zee, waterstof, opslag, regelbaar vermogen en duurzame industrie elkaar versterken.
‘De toekomst van de Eemshaven ligt wat ons betreft in een flexibel energiesysteem waarin wind op zee, waterstof, opslag, regelbaar vermogen en duurzame industrie elkaar versterken. De analyse laat zien dat twee grote kerncentrales daar niet logisch in passen’, zegt Bart Jan Hoevers, CEO van Groningen Seaports.
Volgens Hoevers kunnen de kerncentrales bestaande ontwikkelingen vertragen, waardevol regelbaar vermogen voortijdig laten verdwijnen en langdurig beslag leggen op schaarse ruimte. ‘Nieuwe energiebronnen moeten het energiesysteem versterken en niet ten koste gaan van ontwikkelingen die al in gang zijn gezet.’
