Een standaard stok speelkaarten poker is dus niet zomaar een speelattribuut, maar het is een echt meesterwerk te noemen. Traditionele afbeeldingen die mettertijd zijn geëvolueerd, waarvan het iconische kaartontwerp door veel moderne kunstenaars in hun eigen werk wordt gebruikt.
Ik denk dat je niemand kent die niet weet hoe de kaartsymbolen eruitzien. Poker speelkaarten zijn iconisch en worden voor allerlei soorten kaartspellen gebruikt. Niet alleen in eigen land, maar wereldwijd kunnen mensen uit verschillende culturen en talen poker met elkaar spelen.
Maar niet alleen deze “suits”, maar ook de afbeeldingen van de plaatjes en de achterzijden van de kaarten zijn herkenbaar. Het is dan ook niet zo gek dat velen ze verzamelen en ze kunstliefhebbers wereldwijd inspireren.
De fascinatie voor pokerkaarten gaat echt veel verder dan het pokerspel zelf. Of je nu een fervent pokerspeler bent of gewoon geïnteresseerd bent in de manier waarop ze zijn gemaakt. In dit artikel bekijken we hoe het allemaal is begonnen, hoe de afbeeldingen op de kaarten in de loop der tijd zijn veranderd, en meer.
De kracht van het ontwerp, een visueel systeem
We hadden het al even over het globale gebruik van kaarten voor poker, wat een spel is dat je vrijwel overal kunt spelen zonder dat je elkaars taal spreekt. Je zou dus kunnen spreken van een visueel systeem of een visuele taal. Volgens deskundigen bestaan er al speelkaarten sinds de 14e eeuw, waarna de functie is geëvolueerd.
Maar waarom werken speelkaarten poker zo goed? Dit komt onder andere door:
- het vaste formaat
- de standaard kaartgrootte
- de hiërarchie van de afbeeldingen
- identiek kleurgebruik
- het omkeerbare design
Functie, herkenbaarheid en herhaling
De reden dat professionele poker kaarten zo krachtig zijn, is het feit dat ze zijn ontworpen om te functioneren. Er is eerst nagedacht over het aantal, de soorten kaarten, het doel van de kaarten, de onderlinge hiërarchie, enzovoorts.
Pas daarna is men begonnen met het kaarten tekenen, wat uiteraard wel een versterking is van de functies van de kaarten. De contrastrijke kleuren, de duidelijke symbolen en het omkeerbare ontwerp dragen allemaal bij aan de functie van een kaartspel, waaronder poker.
De belangrijkste aspecten voor de herkenbaarheid zijn:
- Consistentie, zoals cijfers en letters in alle vier de hoeken
- Hoog kleurcontrast, rood/zwart (veelgekozen kleuren voor kansspelen)
- Beperkt kleurenpalet, dezelfde kleuren voor alle afbeeldingen
- Symmetrische afbeeldingen, te lezen vanuit twee richtingen
- Uniform ontwerp op de achterzijde, belangrijk voor de anonimiteit
Deze herhalende design-elementen en herkenbare afbeeldingen van pokerkaarten zijn niet alleen erg geschikt voor een potje poker met vrienden. Ook online bevordert het de mate van herkenbaarheid en zorgen deze kleine details uiteindelijk voor een ideale spelervaring.
Digitaal pokeren, over de digitale ervaring van het geliefde pokerspel
Tegenwoordig worden poker speelkaarten vooral online gebruikt, aangezien dit (met name) voor recreatieve spelers de eenvoudigste manier is om deel te nemen aan het spel. Hierbij zijn niet alleen de kaarten zelf belangrijk, maar ook de tafel en de omgeving. Alles moet duidelijk leesbaar zijn vanaf een klein beeldscherm, aangezien veel spelers spelen vanaf een smartphone.
Poker spelen is voor de meesten een manier om te ontspannen, waarbij via een virtuele setting het eigen spel kan worden verbeterd. Bij nieuwe online casino’s vind je extra veel pokerspellen, om handwaarden onder de knie te krijgen en diverse pokervarianten te proberen. Naast de traditionele online casinospellen vind je er ook de nieuwste spellen van erkende software ontwikkelaars, waaronder live poker games met echte dealers. Een ander voordeel, met name van de nieuwste digitale pokerplatformen, is dat je er profiteert van moderne technieken. Denk aan interactieve elementen (chatten met medespelers), HD-beelden (ook van de poker speelkaarten) en een setting die bijdraagt aan de algehele spelervaring in bijpassende kleuren.
De kunst van poker(kaarten)
Volgens historisch onderzoek van de International Playing Card Society (IPCS) werden de eerste speelkaarten in Europa rond de 14e eeuw geïntroduceerd. Sindsdien hebben kaarten tekenen en kaartontwerpen een fascinerende ontwikkeling doorgemaakt. Toch kun je zien dat de kaarten al in het begin de herkenbare beeltenissen bevatten, die nog steeds worden gebruikt voor de officiële poker kaarten.
Evolutie van het “traditionele” pokerkaart ontwerpen
| Periode | Kenmerk | Culturele betekenis |
| 14e en 15e eeuw | Handgeschilderde speelkaarten | Kaarten als luxe objecten |
| 17e eeuw | Standaardisatie speelkaarten | Herkenbaarheid speelkaarten |
| 19e eeuw | Industriële druktechnieken, begin massaproductie kaarten | Massaproductie, meer consistentie |
| Begin 20e eeuw | Eerste gepersonaliseerde speelkaarten | Meerdere soorten designs |
| Jaren ’70, ‘80 en ‘90 | Unieke stokken, gemaakt door moderne kunstenaars en het gebruik van elementen in kunstwerken | De introductie van kaarten in de moderne kunst |
| 2000-heden | Waardevolle pokerkaarten set, in de vorm van limited editions | Kaarten als verzamelobjecten |
| Blik op de toekomst | Bewegende designs op de kaarten zelf? | Moet de tijd uitwijzen |
Om Jawaharlal Nehru te quoten: “Het leven is als een set speelkaarten. De hand die je gedeeld krijgt staat vast, maar hoe je het speelt heb je zelf in de hand”.
Historische evolutie van het kaartontwerp, van ambacht naar kunstobject
Moderne makers van pokerkaarten laten zich altijd inspireren door invloeden van vroeger, bewust of onbewust. Deze invloeden zijn in te delen in stromen en deze kunststromen zijn ook terug te zien in de kaart ontwerpen die afstammen uit een specifieke periode.
Overzicht van kunststromen die ook de ontwerpen speelkaarten poker hebben beïnvloed:
| Kunstbeweging | Visuele kenmerken | Vertaling naar pokerkaarten |
| Bauhaus | Geometrie, helderheid | Strakke lay-outs |
| Art Nouveau | Organische lijnen | Decoratieve versieringen |
| Pop Art | Hoog contrast | Gedurfde ontwerpen |
| Surrealisme | Symbolische designs | Gedetailleerde ontwerpen |
| Minimalisme | Eenvoud | Minimalistische ontwerpen |
In de moderne poker kaarten zien we vooral:
- Het gebruik van negatieve ruimte (witruimte) voor visuele rust
- Beperkte kleurenpaletten voor een samenhangend ontwerp
- Symbolische herinterpretatie van traditionele kaart ontwerpen
- Verschillende soorten lettertypes
- Symmetrie en balans
- Ook de verpakking van de kaarten speelt een belangrijke rol
Het materiaal en het gevoel van het kaartontwerp
Speelkaarten poker hebben een specifiek gevoel, wat het spelen aangenaam en makkelijk maakt. Denk aan het omdraaien van de kaarten of het stiekem bekijken. Het is dan ook erg belangrijk dat de materiaalkeuze en de afwerking bijdragen aan het ontwerp, maar ook aan het gebruik.
We hebben dit zelf getest door een standaard stok speelkaarten en echte professionele kaarten poker na elkaar te gebruiken. We merkten dat het materiaal een enorm verschil maakt en de officiële kaarten veel prettiger aanvoelen. Dus laten we eens kijken welke factoren dit beïnvloeden:
- Het soort papier en de dikte: bepaalt de duurzaamheid en flexibiliteit
- De coating/afwerking: de gladheid van de kaarten en de soepelheid van het glijden van de kaarten over de pokertafel
- Reliëfdruk: voor een extra gevoel in de hand en een exclusieve uitstraling
- Foliestempeling en randafwerkingen van folie: voor een premium uitstraling en luxe gevoel
- Verpakkingskwaliteit: waarbij het een plus is als de tuckbox onderdeel is van het ontwerp
Zelf poker kaarten maken
Naast gepersonaliseerde speelkaarten poker, gemaakt door kunstenaars, kun je ook zelf eigen speelkaarten personaliseren. Dit is extra leuk als je graag zelf pokert met vrienden of als een cadeau. Dus laten we eens kijken wat voor mogelijkheden je hebt:
- Fotokaarten, waarbij alle plaatjes vervangen kunnen worden door eigen foto’s
- Het personaliseren van de achterzijde, waardoor de afbeeldingen aan de binnenzijde onveranderd blijven
- Het ontwerpen van een eigen tuckbox, ofwel de kartonnen doosjes waar de kaarten in komen te zitten. Al zijn hier ook luxere varianten voor die je kunt personaliseren
- Blanco kaarten vanaf scratch ontwerpen, waarbij je zelf de volledige artistieke vrijheid hebt
- Het gebruiken van een ander kleurenpalet dan de traditionele kaarten poker, dankzij de moderne drukmogelijkheden
- speelkaarten personaliseren van een ander materiaal, zoals houten kaarten of van metaal
Een bestaande set pokerkaarten beoordelen op kwaliteit
Het belangrijkste doel van pokerkaarten is uiteraard dat ze prettig in de hand liggen, uit te delen zijn en fijn spelen. Voor het beoordelen van pokerkaarten als kunstobject, is het echter belangrijk om op andere zaken te letten, waaronder:
| De kwaliteit | Hoe is de staat van de kaarten, vertonen ze veel of weinig gebruikssporen? |
| Het materiaal | Wat voor materiaal is er gebruikt? Is dit van hoge kwaliteit? |
| De ontwerpen | Zijn de designs afkomstig van een bekende ontwerper of kunstenaar? Of zijn het traditionele ontwerpen uit het verleden? |
| De aantrekkelijkheid | Heb je een stok kaarten in handen die anderen graag willen hebben? Denk aan verzamelaars en professionele pokerspelers die pokerkaarten verzamelen |
| De leeftijd | Oude kaarten met een bijzonder kenmerk hebben veelal ook een financiële waarde, omdat het een stukje geschiedenis is |
Conclusie
We hopen dat deze reis van pokerkaarten (die is begonnen in de 14e eeuw) je heeft geïnspireerd. Ongeacht of je houdt van het pokerspel, je een liefhebber bent van de ontwerpen op de kaarten zelf en/of je houdt van alles dat te maken heeft met de geschiedenis. Wij zijn in ieder geval benieuwd hoe deze evolutie zich zal voortzetten. Wat denk jij?
